Świąd odbytu.

Swędzenie odbytu to problem, który, niestety, może przytrafić się każdemu. Wbrew pozorom, świąd nie dotyka tylko osób nie dbających o higienę intymną: pojawia się także z powodu nadmiernej wrażliwości na używane środki chemiczne czy papier toaletowy, nieprawidłowej diety, nadpotliwości lub alergii. Wywołują go także różne choroby, które należy wyleczyć, aby pozbyć się dyskomfortu. Ważne, aby nie zwlekać z pójściem do lekarza, jeśli świąd jest bardzo uporczywy i nie ustępuje mimo domowych sposobów na jego złagodzenie.

Świąd odbytu - przyczyny

Swędzenie odbytu może oznaczać choroby, które należy leczyć w konsultacji z lekarzem i po odpowiednich badaniach. Choroby odbytu i jego okolic, które mogą wywołać świąd, to m.in:

• grzybica odbytu,
• grzybica skóry w okolicach odbytu,
• zakażenie bakteryjne skóry okolic odbytu,
• zakażenie wirusowe okolic odbytu,
• łuszczyca okolic odbytu,
• liszaj,
• wyprysk,
• atopowe zapalenie skóry,
• leukoplakia,
• szczelina odbytu,
• hemoroidy,
• wypadanie odbytnicy,
• ropień,
• przetoka okołoodbytnicza,
• kłykciny kończyste.

Choroby pasożytnicze okolic krocza często wywołują swędzenie odbytu, one także wymagają wizyty u lekarza:

• wszawica łonowa,
• owsiki,
• świerzb,
• glistnica.

Ogólne schorzenia, które mogą przyczynić się do swędzenia odbytu:

• żółtaczka,
• cukrzyca,
• alergia,
• niewydolność nerek,
• niewydolność wątroby,
• choroby układu odpornościowego.

Swędzenie odbytu pojawia się także po operacjach proktologicznych - jest to tzw. mokry odbyt. Ciągłe wydzielanie śluzu i ropy z odbytu podrażnia odbyt i skórę wokół niego, a drapanie i pocieranie tych okolic, tylko pogarszają świąd i dyskomfort.

Uporczywe swędzenie odbytu może być także spowodowane wrodzoną nadwrażliwością na używane środki higieniczne, proszek do prania, płyn do płukania czy na papier toaletowy (dotyczy to głównie pachnącego papieru toaletowego - świąd odbytu wywołują substancje zapachowe).

Częstą przyczyną świądu w okolicy odbytu jest nieodpowiednia higiena miejsc intymnych, używanie podrażniających skórę, szorstkich ręczników, a także nadmierne pocenie się.

Swędzenie odbytu a dieta

Czynniki zwiększające prawdopodobieństwo świądu odbytu to także nieodpowiednie odżywianie. Na swędzenie odbytu w szczególności narażone są osoby, które:

• jedzą dużo czekolady, żółtych serów, cytrusów, pikantnych potraw,
• piją dużo piwa, innych alkoholi, słodzonych, gazowanych napojów, kawy, herbaty lub mleka,
• nie dostarczają organizmowi wystarczającej ilości żelaza, witaminy A i D,
• są otyłe.

Długotrwała biegunka również może wywołać swędzenie odbytu. Biegunka może być skutkiem np. grypy żołądkowej, zapalenia jelit czy zwykłej niestrawności. Bardzo ważna jest więc zrównoważona dieta, zawierająca odpowiednią ilość błonnika - zarówno zbyt duża, jak i zbyt mała ilość prowadzi do problemów z wydalaniem.

Świąd odbytu - leczenie

Po zbadaniu odbytu i odpowiednich badaniach diagnostycznych, lekarz stwierdzi, jaka jest przyczyna świądu i zaleci odpowiednie leczenie. Leczenie grzybicy na przykład, będzie wymagało stosowania specjalnych maści miejscowych o działaniu przeciwgrzybiczym. W przypadku wszawicy łonowej, mogą to być maści, szampony i czopki. Zwykle wystarczy leczenie miejscowe, aby pozbyć się większości ze schorzeń wywołujących świąd w okolicy odbytu.

W większości przypadków bardzo trudno jest stwierdzić, co tak naprawdę powoduje swędzenie odbytu. Oprócz leczenia przyczyn świądu, można także łagodzić swędzenie, co nie tylko zmniejszy dyskomfort, ale także poprawi stan skóry wokół odbytu (nie będzie drapana i pocierana przez pacjenta, co zwykle wtórnie wywołuje stan zapalny). :

• nasiadówki w rumianku;
• odpowiednia higiena miejsc intymnych z użyciem delikatnych środków myjących i miękkich ręczników;
• dokładne, delikatne oczyszczanie odbytu po oddaniu stolca;
• noszenie tylko bawełnianej, nieopinającej bielizny;
• zmiana środków higienicznych, które mogą powodować podrażnienie, w tym proszku do prania;
• stosowanie żelów przeciwzapalnych i przeciwbólowych przeznaczonych do leczenia świądu odbytu, jeśli powyższe sposoby zawiodą.

Jeśli świąd odbytu jest wyjątkowo uciążliwy, a powyższe sposoby nie są skuteczne, najlepiej udać się do lekarza, który zaleci odpowiednie badania diagnostyczne oraz sposoby leczenia.


Bibliografia

Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
Wagner A. (red.), Chirurgia dziecięca. Poradnik dla lekarzy pierwszego kontaktu., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2632-6
Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5