Grzybica w pachwinie

Grzybica pachwin (łac. Tinea inguinalis) to rodzaj zakażenia grzybiczego, które obejmuje okolicę pachwin i górną część ud. Na grzybicę pachwin najczęściej chorują mężczyźni w wieku od 18. do 30. roku życia. Głównymi „winowajcami” tego rodzaju grzybicy są grzyby drożdżopodobne z grupy Epidermophyton floccosum oraz Trichophyton rubrum. Choroba grzybicza pachwin ma zazwyczaj charakter przewlekły i wykazuje tendencję do nawracania. Co przyczynia się do rozwoju grzybicy pachwin, jak manifestują się objawy chorobowe i jak leczyć tę dolegliwość?

Przyczyny grzybicy pachwin

Do częstszego zachorowania na grzybicę pachwin w przypadku mężczyzn przyczynia się większa potliwość skóry, wilgotność i wysoka temperatura w fałdach pachwinowych, co stanowi pożywkę dla rozwoju grzybów. Grzybica pachwin może być także skutkiem przeniesienia zakażenia grzybiczego z innych rejonów ciała, najczęściej w wyniku rozprzestrzeniania się grzybicy stóp. Zachorowaniu na grzybicę pachwin sprzyja także bezpośredni kontakt z chorym oraz użycie zakażonych przedmiotów do higieny osobistej, np. wycieranie się tymi samymi ręcznikami. Wśród czynników ryzyka zachorowania na grzybicę pachwin wymienia się również dużą wilgotność powietrza (np. w saunie), noszenie obcisłej bielizny, brak higieny oraz uprawianie tzw. sportów kontaktowych.

Objawy grzybicy pachwin

Grzybica pachwin charakteryzuje się zmianami skórnymi w postaci rumieni i ognisk zapalnych w rejonie pachwin i górnych części ud. Zmiany grzybicze przyjmują charakter pęcherzyków, grudek i krost. Zakażenie grzybicze ma tendencję do szerzenia się obwodowo, z nierównomiernym odgraniczeniem od zdrowej skóry. Wykwity występują zwykle obustronnie i symetrycznie w obu pachwinach. Zmieniona rumieniowo skóra łuszczy się, czemu towarzyszy ostry świąd. Ponadto, zabarwienie skóry przybiera postać od czerwonego do brązowego.

W skrajnych przypadkach grzybica pachwin może „rozlewać się” na skórę pośladków, krocza, podbrzusza i okolicę krzyżowo-lędźwiową, a także może dojść do zakażenia grzybiczego członka (rzadziej moszny). Zwykle pacjenci z grzybicą pachwin dostrzegają na ciele nieco wyniosłe, czerwone i swędzące plamy o nieregularnym kształcie w fałdach pachwinowych, a na obwodzie plam widnieją malutkie pęcherze i grudki. Grzybicę pachwin można pomylić z łuszczycą, alergicznym kontaktowym zapaleniem skóry, oparzeniem, łojotokowym zapaleniem skóry oraz zapaleniem skóry z podrażnienia.

Grzybica pachwin daje podobne objawy do wyprzenia bakteryjnego, które objawia się silnym stanem zapalnym i największymi wykwitami w głębi fałdu skórnego. Może dojść też do zakażenia drożdżakowego prowadzącego do zmian wysiękowych w pachwinach oraz łupieżu rumieniowego, który nie wywołuje tak silnego stanu zapalnego i nie występują grudki ani pęcherzyki na obwodzie wykwitów.

Diagnozowanie grzybicy pachwin

W celu rozpoznania rodzaju grzybów wywołujących grzybicę pachwin wykonuje się posiew dermatofitów (grzybów pasożytujących na skórze). Zeskrobany naskórek hoduje się i inkubuje w temperaturze pokojowej, a następnie obserwuje zmieniony kolor preparatu w wyniku namnożenia kolonii grzybów. Inną metodą diagnostyczną jest badanie mikroskopowe łusek skóry w mokrym preparacie z wodorotlenkiem potasu. Ogniska grzybicze w świetle lampy Wooda (lampy kwarcowej stosowanej w dermatologii do szybkiej diagnostyki grzybicy skóry nieowłosionej) w warunkach zacienienia silnie fluoryzują, co także potwierdza diagnozę grzybicy pachwin.

Leczenie grzybicy pachwin

Najczęściej zakażenia grzybicze pachwin leczy się miejscowo przez okres od dwóch do czterech tygodni. Wciera się lub rozpyla klotrimazol, mikonazol, terbinafinę, cyklopiroks, tolnaftat, itrakonazol, chlormidazol w postaci maści, ekonazol w postaci kremu, naftyfinę, butenafinę lub oksykonazol. Profilaktycznie zaleca się noszenie przewiewnej, czystej, bawełnianej bielizny w celu redukcji podrażnienia skóry w wyniku otarć naskórka w okolicy pachwin oraz użycie pudru absorbującego nadmiar wilgoci w zgięciach pachwinowych. Kiedy leczenie miejscowe nie skutkuje, podaje się leki doustnie. Terapia zakażenia grzybiczego pachwin musi odbywać się pod nadzorem specjalisty, a chory musi stosować się do wszelkich zaleceń lekarza, by wyeliminować ryzyko nawrotu choroby.

Bibliografia:
Adamski Z., Hasse-Cieślińska M., Deja M., Nowoczesne leki stosowane w leczeniu dermatomikoz, „Przewodnik Lekarza” 2004, nr 6, ss. 70–77.
Gliński W., Baran E., Nowicki R., Maleszka R., Adamski Z., Kaszuba A., Konsensus dotyczący leczenia powierzchownych zakażeń grzybiczych, „Przegląd Dermatologiczny” 2002, nr 89, ss. 85–92.